In een ver verleden heb ik voor werk en studie een paar foto opdrachten uitgevoerd. Dat was lang geleden en veel kennis was weggezakt.

Nu werkte ik altijd als vormgever in de marketing en communicatie branche, hierdoor zag ik veel overeenkomsten met fotografie en vormgeving. In 2018 pakte ik fotografie weer op.

Zodoende kwam ik uit bij een vraag die ik mij begon te stellen. Ik zag steeds vaker en bewuster een bekend fenomeen terug. Het waren foto’s met ‘lichtcirkels’ of ‘lichtbollen’ die je weleens ziet. En dan vooral diegene met een mooi ‘wollig en wazig’ effect erin.

Dat wilde ik ook, het leek me gaaf om dat soort foto’s te kunnen maken. Ik begon uit te zoeken hoe ik foto’s kon maken met dit effect. Via internet kwam ik snel de term bokeh tegen. En van daaruit kwam ik ontzettend veel informatie tegen.

In dit artikel leg ik uit wat ik ervan heb geleerd en hoe je deze mooie foto’s met lichtbollen kunt maken.

blank

Bokeh

Ik kwam erachter dat de lichtbollen die ik in foto’s zag in ieder geval een bekend fenomeen zijn. Het is mogelijk om deze bewust te creëren en gaat rond onder de benaming: bokeh. Het woord bokeh komt uit Japan vandaan. In het Japans is het boke en dat betekent ‘onscherpte’.

Onscherpte kennen we goed in fotografie. Je hebt scherpe en onscherpe foto’s. Maar je hebt ook foto’s met scherpe onderwerpen en onscherpe achtergronden. En dat zijn foto’s die meestal net even interessanter zijn om naar te kijken.

In de onscherpte kunnen behoorlijk mooie beelden ontstaan. Kleuren gaan overvloeien of je krijgt mooie kleurvlakken die overlopen. En door de onscherpe achtergrond wordt het onderwerp vaak mooi uitgelicht. Dat op zich is al bokeh.

Naar mijn idee is een mooie bokeh compleet wanneer er mooie lichtbollen of cirkels in terug zijn te vinden.

Een mooie bokeh heeft te maken met scherpte en onscherpte. De cirkels ontstaan weer door hoe het licht ‘valt’.

blank

Diafragma

De scherpte en onscherpte (scherptediepte) regel je op de camera door het diafragma in te stellen. De mogelijkheden met het diafragma zijn afhankelijk van de lens.

De ervaring leert dat het met name de lichtsterke lenzen zijn die een mooie bokeh realiseren. Deze lenzen komen op diafragma getallen uit van f 2.8/1.8/1.4 tot soms wel 1.2. Dit getal staat vaak evenredig aan het prijskaartje ervan.

Door een onderwerp te fotograferen met een laag f getal, wordt de achtergrond waziger. Het wazig en wollig effect is verder afhankelijk van de sterkte van het diafragma.

Technisch detail: Het diafragma is rond. Dit verklaart waarom je ronde lichtbollen of cirkels in foto’s ziet.

Maar dit alleen is nog geen garantie voor mooie foto’s met bokeh. Scherpte-diepte en lichtbronnen spelen ook een rol bij het maken van foto’s met bokeh.

blank

Scherpte-diepte

Scherpte-diepte speelt een rol bij het maken van foto’s met mooie bokeh. De scherpte-diepte heeft te maken met de afstand tussen het onderwerp en de achtergrond. De uitwerking hiervan heeft veel invloed op het eindresultaat.

Hoe dichter je ‘op het onderwerp’ fotografeert hoe makkelijker bokeh tot stand komt. Het onderwerp wordt sneller uitgelicht. Hierbij is het belangrijk dat het onderwerp zelf goed scherp wordt gefotografeerd.

Andersom werkt hetzelfde. Hoe groter de afstand van het onderwerp tot de achtergrond, hoe minder bokeh er op zal treden.

blank

Lichtbronnen

Goede lichtbronnen zijn cruciaal bij het maken van mooie foto’s met bokeh. Zonder goede lichtbronnen zal een achtergrond alleen wazig worden. Er zijn grote verschillen in licht. Je hebt bijvoorbeeld natuurlijk licht, direct licht, straatlicht, avond of middaglicht, het maakt allemaal groot verschil.

Deze lichtbronnen hebben eigen sterktes in licht en contrast. En het contrast bepaald samen met het licht weer de hard- of zachtheid van de lichtcirkels.

blank

Praktijk

Terug naar mijn zoektocht.

Vanaf het moment dat ik begreep wat bokeh betekende begon ik na te denken over mijn fotocamera en lens. Mijn camera was nieuw in combinatie met een standaard kitlens.

Aangezien de kitlens niet lichtsterk genoeg was moest ik iets anders bedenken. Ik kocht een Yongnuo YN 50mm f/1.8 voor het merk Nikon. Deze keuze kon ik snel maken aangezien deze lens niet duur is, slechts 70 euro op dat moment. Het f getal 1.8 is prima voor het maken van foto’s met bokeh.

Met de beschrijvingen van het artikel ben ik gaan experimenteren. Het is zoeken in het begin, zoeken naar de juiste afstanden, instellingen en lichtbronnen.

Wil je ook mooie bokeh foto’s maken? Start vandaag nog met de aanwijzingen uit het artikel. Heb je een mooie foto gemaakt en gedeeld op Instagram? Stuur me een privé berichtje en ik kijk graag naar het resultaat!

Dauwdruppels

Door dauwdruppels te fotograferen heb je al relatief snel een mooi bokeh te pakken. Bekijk de collectie met dauwdruppels.